Wpis w dzienniku, 12 marca 1985 roku
Od najmłodszych lat Emilia wiedziała, że jest piękna — słyszała to z każdej strony.
— Nasza córka to prawdziwa ślicznotka, od razu widać, że inna niż wszystkie — powtarzała jej matka znajomym i kobietom z pracy. I trudno było temu zaprzeczyć. Tylko stara pani Wiśniewska z sąsiedztwa czasem mruczała pod nosem: — Wszystkie dzieci są ładne, dopiero dorastanie pokazuje, co z tego zostaje. Nie zawsze, ale często.
W liceum Emilia wyrosła na wysoką, efektowną dziewczynę — pewną siebie aż do wyniosłości, rozpieszczoną zachwytem i przyzwyczajoną do tego, że chłopcy gotowi byli robić dla niej wszystko. Po maturze nie dostała się na studia, więc skończyła technikum handlowe i zdobyła dyplom z zarządzania sprzedażą.
— Córeczko, a może przyszłabyś do mnie do laboratorium przy zakładzie? — zaproponowała matka. — Praca lekka, niczego dźwigać nie trzeba, nie to co w sklepie.
Tak Emilia została pomocą laboratoryjną.
Była wtedy jeszcze piękniejsza i jeszcze pewniejsza własnej wartości. Zakochała się w Jakubie, inżynierze z sąsiedniego działu. Wszystko potoczyło się szybko: gorące spojrzenia, spotkania po pracy, oświadczyny niemal bez namysłu.
— Wyjdź za mnie, zanim ktoś mi cię sprzątnie sprzed nosa — żartował.
Zgodziła się.
Wesele mieli skromne, jak wiele par w tamtych czasach — na zakładowej stołówce, wśród koleżanek, krewnych i życzliwych ludzi z fabryki. Niedługo później Emilia dowiedziała się, że spodziewa się dziecka. Jakub oszalał ze szczęścia. Ich córka, Zosia, była wykapana matka, więc wszyscy nosili ją na rękach.
Macierzyństwo zmieniło jednak Emilię — nie na twarzy, lecz w środku. Stała się chłodna, ostra, jakby dom i mąż byli dla niej tylko czymś, co ma ją obsługiwać. Jakub zajmował się Zosią: odprowadzał ją, czytał jej przed snem, karmił, uspokajał, pilnował wszystkiego. Emilia coraz częściej zostawała po pracy, choć Jakub dobrze wiedział, że w laboratorium nikt nie pracuje po godzinach. Zamykał usta, znosił jej docinki i chronił córkę przed awanturami.
— Jakub, widzieliśmy twoją żonę na kolacji z dyrektorem — szeptali koledzy.
On tylko odwracał wzrok.
Emilia związała się z Antonim Wierzbickim, wysoko postawionym urzędnikiem, który obsypywał ją biżuterią i zagranicznymi prezentami. Jakub we własnym mieszkaniu stał się cieniem: gotował, sprzątał, milczał. Nie chciał rozwodu. Nie przez siebie — przez Zosię.
Potem nadszedł kryzys. Fortuna Antoniego zaczęła się sypać: kontrole, śledztwa, zatrzymania. Emilię także wezwano na przesłuchania. Wypuszczono ją, bo nie znaleziono dowodów, ale jej nazwisko zostało zbrukane. Wróciła do domu z pustym spojrzeniem, jakby przepłynęła przez ścieki. Oszczędności zniknęły — Jakub sprzedał połowę rzeczy z mieszkania, żeby opłacić adwokatów. Z zakładu ją wyrzucono. Jakub został, bo była Zosia, ale odtąd żyli obok siebie jak obcy ludzie.
Raz prawie odszedł. Emilia, upokorzona i połamana, błagała:
— Nie odchodź. Zmienię się.
Został, lecz nie potrafił już jej dotknąć.
— Spałaś z nimi — mówił.
— Dla tej rodziny — odcinała się ostro.
Potem zdradziła go znowu — tym razem z młodym pomocnikiem, Kacprem. Dzięki pożyczkom i uporowi odbudowała życie: najpierw małe stoisko z pamiątkami przy turystycznym deptaku, potem prawdziwy sklep, później drugi.
— Jakub, odbierz mnie z Okęcia, lecę do Turcji po towar — rozkazywała. Albo: — Rzuć wreszcie tę swoją marną pracę i pomóż mi.
— Nie nadaję się do handlu — mruczał.
— Potrzebuję męskiej siły.
— Jest wielu facetów, którzy szukają roboty — odpowiadał obojętnie.
Kacper przestał być tylko pomocnikiem. Jakub wiedział, ale mówił niewiele.
— Gdybyś poświęcał mi uwagę, nie musiałabym jej szukać gdzie indziej — rzucała Emilia.
— Brzydzę się tobą — odpowiadał cicho.
Mijały lata. Zosia wyszła za mąż i przeprowadziła się do Gdańska. Przyszedł sylwester — Emilia poleciała do Chin, Jakub z kolegami do Finlandii. Kiedy wróciła, mąż ledwie ją poznał.
— Boże, Emilka… co ty ze sobą zrobiłaś? Wyglądasz jak dwadzieścia lat młodziej! Ani zmarszczek, ani tej dojrzałej ciężkości, szczupła, promienna…
— Kosztowało mnie to wszystko — roześmiała się, pokazując pustą portmonetkę. — Chińskie zabiegi. Akupunktura, masaże. Warte każdej złotówki.
Nie umiała już przestać. Tylko że zyski malały, a wtedy Jakub dostał zawału. Wrócił ze szpitala słaby, wychudzony, jakby w kilka dni postarzał się o całe dekady.
— Chryste, czy ja też tak będę wyglądać? — mruknęła Emilia, patrząc w lustro.
— Zostań trochę przy mnie — prosił.
— Nie mam czasu. Pieniądze same się nie zarobią.
Wtedy uderzył Kacper. Podsunął jej dokumenty.
— Podpisz tutaj — powiedział.
Były to papiery przenoszące interes na niego. Emilia podpisała bez czytania.
Radca prawny westchnął ciężko.
— Pani Hartman, wszystko jest ważne. Pani podpis widnieje na każdej stronie.
Pokonana wróciła do domu.
— Nic nam nie zostało — wyszeptał Jakub.
— Mieszkanie jeszcze zostało. Sprzedamy je, kupimy coś tańszego.
— I co dalej?
— Dostaniesz komputer. Będziesz żył wirtualnie — zachichotała.
Emilia wierzyła, że znów się podniesie. Jak feniks. Jak zawsze.
Lekcja: Uroda przemija, a pycha odbiera wzrok. Najgorsze bankructwo nie dotyczy jednak pieniędzy, lecz duszy.
No to zobaczymy, kto kogo!